บทส่งท้าย เพื่อให้หนังสือครบยกตามที่ต้องการ

          หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือที่เขียนขึ้นเพราะป้องกันการนอนไม่หลับ ท่านผู้อ่านไม่ควรถือเอาเป็นตำราเรียน อ่านเป็นหนังสืออ่านเล่นนั่นแหละจะดีที่สุด

          มาว่ากันถึงบทส่งท้ายนี้ก็ไม่ใช่หลักวิชา เป็นหลักห่วงใย และพบมาเองบ้างเล็กน้อย ที่จะกล่าวถึงก็คือ โรคสงคราม เวลานี้โรคสงครามกำลังระบาดทั่วโลกฟังที่ไหนประเทศไหนก็มีข่าวสังคม และอีกประการหนึ่งคือสงครามแก้มือหรือสงครามแก้เผ็ด เป็นสงครามที่เกิดมาจากการเจ็บใจ เพราะถูกทำมาก่อน มาตอนนี้ฉันจะแก้มือบ้างละ เรื่องสงครามเจ็บใจ และจะแก้มือนี้มีระยะใกล้เข้ามาทุกวัน เราอยู่ในโลกนี้ที่จะไม่มีการกระทบกระเทือนบ้างนั้นไม่มี ยังไง ๆ ก็ต้องกระเทือน ถ้าในประเทศเราไม่มีสงครามมีแต่ภายนอกคือประเทศอื่น เมื่อสงครามเกิดขึ้นของที่ขายหายากขึ้นเพราะโรงงานถูกทำลาย การลำเลียงขนส่งก็ทำยาก ในที่สุดของก็มีน้อยราคาก็แพงขึ้น และจะแพงขึ้นตามลำดับตัวอย่างของแพง เมื่อสมัยสงครามโลกครั้งที่สองผู้เขียนประสบมาแล้วรู้สึกเข็ด

 

ของแพงเพราะมีผู้บังคับให้ขึ้นราคา

          วันหนึ่งปลายสงครามโลกครั้งที่สองผู้เขียนจะไปนครปฐมก่อนขึ้นรถยนต์โดยสารเวลานั้นท่านรถสายใต้อยู่ที่สะพานพุทธยอดฟ้า ก่อนขึ้นรถเห็นร้านค้าร้านหนึ่งเข้าของคือเถ้าแก่เป็นคนจีนแก่ เข้าไปดูกระเป๋าหนังเห็นกระเป๋าลูกหนึ่งชอบใจ บอกเจ้าของร้านว่าต้องการลูกนี้ สอบถามราคาเถ้าแก่ลดราคาให้จากราคาที่เขียนไว้พอสมควร เมื่อตกลงราคาแล้ว และบอกว่าจะซื้อแต่จะมาเอาตอนเย็น เจ้าของร้านผู้ใจดีก็ตกลง

          ในที่สุดก็ไปขึ้นรถยนต์โดยสารตอนเย็นกลับมาแวะเข้าไปในร้าน ไม่เห็นกระเป๋าลูกนั้น ถามท่านเจ้าของร้านท่านบอกว่าอยู่ข้างใน เห็นของที่วางขายติดราคาสูงขึ้นกว่าเมื่อตอนเช้าประมาณ ๑๐% จึงถามเจ้าของร้านว่า "ราคาทำไมจึงสูงขึ้น" เจ้าของร้านผู้เมตตาบอกว่า "หลังจากคุณขึ้นรถไปแล้วไม่ถึงครึ่งชั่วโมงมีคนมาประกาศให้ขึ้นราคาของที่ขายทั้งหมด ๑๐%" จึงถามเจ้าของร้านว่า "จะไม่ขึ้นราคาตามเขาได้ไหม" ท่านบอกว่า "ไม่ได้ เพราะถ้าเราไม่ขึ้นราคาตามเขา เขาก็ไม่มาด่าเรา แต่เขาจะหาคนมาแทนเขา คือส่งคนมาซื้อของเราในราคาเดิมนั้นจนหมดร้าน เมื่อของหมดเราจะไม่มีของขาย" ท่านก็เลยบอกว่า "ของราคาแพงขายยาก สู้ของราคาถูกไม่ได้ แต่เราต้องจำใจขึ้นราคาต้องปฏิบัติตามเขา" เมื่อถามถึงกระเป๋าลูกที่ตกลงกันไว้ท่านเจ้าของร้านบอกว่า "ไม่ขึ้นราคาครับ ผมจึงต้องเอาไว้ข้างใน ถ้าคุณถือออกไปผมจะบอกเขาว่าคุณฝากผมไว้" แล้วก็นำไปเอากระเป๋าฉีกกระดาษบอกราคาออกหมด

เป็นอันว่าสงครามชีวิตที่ไม่ใช้อาวุธทำให้เกิดสงครามอีกจุดหนึ่งคือสงครามประหารชีวิตด้วยของแพง และก็แพงทุกอย่างหายากทุกอย่าง แม้แต่คนที่จะเป็นเจ้าหนี้ก็หายาก สงครามสร้างความลำบากทุกอย่าง เวลานี้โลกกำลังกระหายสงครามความหนักในใจชีวิตก็กลับมาอีก ทำอย่างไรจึงจะหนีความลำบากจากสงครามได้ เห็นแต่ความสามัคคีเท่านั้นที่จะบรรเทาทุกข์จากสงครามได้ ขณะที่เขียนนี้มีข่าวทางวิทยุตอน ๖ โมงเช้า ท่านอ่านออกอากาศว่ามีคนตุนของ อาการอย่างนี้เริ่มขึ้นแล้ว ต่อไปจะค่อย ๆ ทยอยออกมาทีละน้อย ๆ ในที่สุดก็ต้องปันส่วน สงครามคราวนั้นปันส่วนเกือบทุกอย่าง ข้าวสาร เนื้อสด เนื้อหมู น้ำตาล เสื้อผ้า น้ำมัน เป็นต้น ยารักษาโรคของต่างประเทศหายากมาก

ไฟฟ้าของเรามีแต่ถูกพรางแสงด้วยเหตุที่ต้องกันภัยจากเครื่องบิน ในที่สุดก็ไม่มีไฟฟ้าเพราะโรงไฟฟ้าวัดเลียบถูกระเบิดอยู่ในกรุงเทพฯ ต้องใช้น้ำมันมะพร้าวหรือน้ำมันหมูเป็นน้ำมันจุดตะเกียง เพราะน้ำมันก๊าดหาซื้อไม่ได้ ผ้าที่นุ่งก็ขาดแล้วขาดอีก เวลานั้นใครไม่นุ่งผ้าปะเป็นคนล้าสมัย คนในกรุงเทพฯ ต้องย้ายหนีระเบิดออกไปอยู่ภายนอกไปอยู่ต่างจังหวัด ผู้เขียนไม่มีเงินจะอพยพ ก็ต้องทนสู้ภัยกับระเบิดอยู่ในกรุงเทพฯ มันทำให้มีการคล่องตัวในการเคลื่อนย้ายตัวเอง มีความพร้อมตลอดเวลาช้าไม่ได้ เพราะภัยระเบิดมาถึงเมื่อไรก็ไม่รู้ ขอสงครามจงอย่ามีเลย แต่เพื่อความสะดวกเราควรเตรียมพร้อมไว้ก่อน สิ่งที่เตรียมก็คือเงินที่พอหาได้เก็บสะสมไว้บ้าง เสื้อผ้าที่เก่าแต่ยังไม่ขาดเก็บไว้บ้างให้สังเกตราคาทองคำ ถ้าทองคำขยับขึ้นราคา จะทราบว่าภัยที่เข้ามาถึงบ้านคือ ของราคาแพงเดินทางมาหาเราแล้ว

 

สงครามเจ็บใจ

          เรื่องของความเจ็บใจทำให้มีสงครามนี้ ในโลกนี้มีมากเวลานี้ได้ยินข่าวทุกวัน เขาพูดว่าเขาเจ็บใจทนมาหลายปีแล้ว หลายรายที่ทนความเจ็บใจไม่ไหว เริ่มลงมือทำให้เจ็บกาย และเจ็บกระเป๋ากันมาแล้ว ประเทศเราจะมีสงครามเจ็บใจที่เขาต้องโจมตีเรา เพราะเขาเจ็บใจมีหรือไม่ผู้เขียนเองก็ไม่ทราบ เพราะไม่ทราบว่าผู้ที่จะโจมตีประเทศเราเขาจะเจ็บใจเรื่องอะไร แต่ทว่าคำว่า สงคราม ย่อมไม่มีคำว่า "ศีลธรรม" ศีลธรรมของสงครามก็คือชนะ เมื่อชนะแล้วเป็นอันว่าที่ทำไปนั้นถูกต้องทั้งหมด ผู้แพ้เป็นผู้ผิดทุกประการ ฉะนั้นจึงไม่อยากให้มีสงคราม